بیماری‌های مادرزادی جمجمه به مجموعه‌ای از ناهنجاری‌هایی گفته می‌شود که از زمان تولد در ساختار استخوان‌های جمجمه یا شکل سر وجود دارند. در این شرایط ممکن است برخی از استخوان‌های جمجمه زودتر از زمان طبیعی به هم جوش بخورند یا رشد آن‌ها به درستی انجام نشود. این مسئله می‌تواند باعث تغییر شکل سر و در برخی موارد ایجاد فشار بر مغز در حال رشد شود.
یکی از شایع‌ترین این اختلالات کرانیوسینوستوز است که در آن درزهای بین استخوان‌های جمجمه زودتر از موعد بسته می‌شوند. بسته شدن زودرس این درزها مانع رشد طبیعی جمجمه شده و ممکن است باعث بدشکلی سر یا افزایش فشار داخل جمجمه گردد. در برخی موارد این ناهنجاری‌ها به صورت خفیف ظاهر می‌شوند، اما در موارد شدید می‌توانند بر رشد مغز و عملکرد عصبی کودک تأثیر بگذارند.
علائم این بیماری‌ها معمولاً شامل تغییر شکل غیرطبیعی سر، نامتقارن بودن جمجمه، برجستگی یا فرورفتگی در برخی قسمت‌های سر و در مواردی تأخیر در رشد یا علائم افزایش فشار داخل جمجمه است. تشخیص معمولاً با معاینه بالینی و تصویربرداری‌هایی مانند سی‌تی‌اسکن انجام می‌شود تا ساختار استخوان‌های جمجمه به طور دقیق بررسی شود.
در مواردی که شکل جمجمه به طور قابل توجهی تغییر کرده یا خطر فشار بر مغز وجود داشته باشد، جراحی توصیه می‌شود. هدف از جراحی اصلاح شکل جمجمه و ایجاد فضای مناسب برای رشد طبیعی مغز است. این عمل با بازسازی و تنظیم مجدد استخوان‌های جمجمه انجام می‌شود تا ساختار سر به حالت طبیعی نزدیک شود.
جراحی بیماری‌های مادرزادی جمجمه معمولاً توسط تیمی از جراحان مغز و اعصاب و جراحان جمجمه و صورت انجام می‌شود. این جراحی می‌تواند علاوه بر بهبود ظاهر جمجمه، از بروز مشکلات عصبی در آینده جلوگیری کرده و شرایط مناسبی برای رشد طبیعی مغز کودک فراهم کند.
