نشت مایع مغزی نخاعی زمانی رخ می‌دهد که مایع محافظ اطراف مغز و نخاع از محل طبیعی خود خارج شود. این مایع که به آن مایع مغزی نخاعی (CSF) گفته می‌شود، نقش مهمی در محافظت از سیستم عصبی مرکزی و حفظ تعادل فشار داخل جمجمه دارد. هنگامی که در پرده‌های محافظ مغز یا قاعده جمجمه شکاف یا پارگی ایجاد شود، این مایع می‌تواند به خارج نشت پیدا کند.
این مشکل ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود. ضربه به سر، جراحی‌های قبلی مغز و سینوس‌ها، تومورهای قاعده جمجمه، عفونت‌ها و برخی ناهنجاری‌های مادرزادی از جمله علل شایع نشت مایع مغزی هستند. در برخی موارد نیز افزایش فشار مایع مغزی نخاعی می‌تواند باعث ایجاد یا تشدید این نشت شود.
یکی از علائم مشخص این بیماری خروج مایع شفاف از بینی یا گاهی گوش است که معمولاً هنگام خم شدن به جلو بیشتر می‌شود. بیماران ممکن است دچار سردردهای شدید، احساس فشار در سر، تهوع یا حساسیت به نور شوند. در صورت ادامه نشت، خطر ورود میکروب‌ها به فضای اطراف مغز و ایجاد عفونت‌هایی مانند مننژیت افزایش می‌یابد.
برای تشخیص این مشکل، پزشکان از روش‌های تصویربرداری مانند سی‌تی‌اسکن و ام‌آر‌آی استفاده می‌کنند تا محل دقیق نشت مشخص شود. در برخی موارد نیز آزمایش‌های خاصی روی مایع خارج شده انجام می‌شود تا وجود مایع مغزی نخاعی تأیید گردد. تعیین محل دقیق نشت برای برنامه‌ریزی جراحی بسیار اهمیت دارد.
در صورتی که نشت مایع به طور خودبه‌خود بهبود نیابد، جراحی ترمیم نشت مایع مغزی انجام می‌شود. در این جراحی، محل پارگی یا سوراخ در قاعده جمجمه یا پرده‌های محافظ مغز ترمیم می‌شود تا از خروج مایع جلوگیری گردد. این عمل اغلب با روش‌های کم‌تهاجمی و از طریق مسیرهای طبیعی مانند داخل بینی انجام می‌شود و هدف آن بازگرداندن مسیر طبیعی مایع و جلوگیری از عوارض خطرناک مانند عفونت‌های مغزی است.
