هیدروسفالی یکی از بیماری‌های مرتبط با مغز است که در آن مایع مغزی نخاعی در بطن‌های مغز به طور غیرطبیعی تجمع پیدا می‌کند. این مایع به طور طبیعی در اطراف مغز و نخاع جریان دارد و وظیفه آن محافظت از بافت‌های عصبی و کمک به تغذیه سلول‌های مغزی است. زمانی که تعادل بین تولید و جذب این مایع به هم می‌خورد، ممکن است باعث افزایش حجم آن در داخل مغز شود.
در اثر تجمع بیش از حد مایع مغزی نخاعی، بطن‌های مغز بزرگ‌تر می‌شوند و فشار داخل جمجمه افزایش پیدا می‌کند. این افزایش فشار می‌تواند به بافت‌های حساس مغز آسیب برساند و عملکرد طبیعی مغز را مختل کند. هیدروسفالی ممکن است در هر سنی رخ دهد اما در نوزادان، کودکان و سالمندان بیشتر مشاهده می‌شود.
علائم هیدروسفالی بسته به سن بیمار متفاوت است. در نوزادان ممکن است بزرگ شدن غیرطبیعی اندازه سر، برجسته شدن ملاج و بی‌قراری مشاهده شود. در کودکان و بزرگسالان علائمی مانند سردرد، تهوع، اختلال در تعادل، مشکلات بینایی و کاهش تمرکز ممکن است دیده شود.
تشخیص هیدروسفالی معمولاً با استفاده از روش‌های تصویربرداری مانند سی‌تی‌اسکن یا ام‌آر‌آی انجام می‌شود. این تصاویر به پزشکان کمک می‌کنند تا اندازه بطن‌های مغز، میزان تجمع مایع و تأثیر آن بر بافت‌های اطراف را بررسی کنند و برنامه درمانی مناسب را تعیین نمایند.
درمان هیدروسفالی اغلب با هدف کاهش تجمع مایع و کنترل فشار داخل جمجمه انجام می‌شود. یکی از روش‌های رایج درمان، قرار دادن شانت است که به تخلیه مایع اضافی از مغز به سایر بخش‌های بدن کمک می‌کند. در برخی موارد نیز ممکن است از روش‌های جراحی پیشرفته برای بهبود جریان طبیعی مایع مغزی نخاعی استفاده شود.
